MAKROAREN ETA MEGAREN ALTERNATIBAK
Lehenik eta behin, argi utzi behar da bizi garen eta lan egiten dugun lurraldea urez bete nahi duten proiektuen helburua, besteak beste, energia berriztagarrien ekoizpenaren monopolioa eskuratzea dela, industriari eskaintzeko.
Energia berde hori, teknologikoki demokratikoa, komunitarioa eta banatua izateko gai izan arren, bahitu egin nahi da, gutxi batzuen esku bakarrik egon dadin eta, horrela, energia fosilen gainean beti erabili izan den oligopolio bera errepikatu ahal izan dadin.
1- BEHERAPENA
"Lurraren 1,75 planeta izango bagenitu bezala bizi gara"
Kontrolik gabeko hazkundeari erantzunez, ekonomiaren beherakadaren teoria agertu zen. Teoria horren arabera, iraunkortasun ekonomikoa bateragarria da baliabide naturalak babestearekin, ondasunen eta energiaren kontsumoa gutxituz gero.
Beherapenaren kontzeptua, beraz, pentsamendu-korronte bat da, ekoizpenaren gutxitze erregular eta kontrolatua bultzatzen duena, gizakien eta naturaren arteko oreka-harreman berri bat ezartzeko helburuarekin.
Deshazkundearen teoria ez da lotu behar garapen iraunkorraren kontzeptuarekin; izan ere, Lurraren baliabideen mugak direla eta, jasanezina litzateke munduko nazio guztiak mendebaldeko kontsumo-mailara iristen saiatzea.
Kalkuluen arabera, gaur egun planetako biztanleriaren ehuneko 20k hartzen ditu baliabide naturalen ehuneko 85.
Beherapena, beraz, honako uste honetatik abiatzen da: helburua ez da herrialdeen kontsumo-maila handitzea – homogeneizatzeraino –, baizik eta urritasun-irizpideak aplikatzea, ekoizpena murriztea eta baliabideak prozesatzea. Beheraldi iraunkorra da!
Beheraldiaren zutabeak:
-Balio indibidualistak eta kontsumistak berriz ebaluatzea eta horien ordez lankidetzarako idealak jartzea.
-Egungo bizimodua berriz kontzeptualizatzea.
-Produkzio-sistemak eta gizarte-harremanak balio-eskala berriaren arabera berregituratzea.
-Birlokalizatu: salgaien kontinente arteko garraioak eragindako inpaktua murriztu nahi da, eta ekoizpenaren tokiko kudeaketa sinplifikatu.
-Aberastasuna birbanatzea.
Eta nola aplikatzen diogu hori gure egunerokotasunari?
Pentsatu al duzu inoiz benetan urtean 4 zapatila pare erosi behar dituzun edo birekin soberan zauden?
Edo benetan autorik indartsuena erosi behar baduzu zure herritik edo hiritik ozta-ozta irteten zarenean? Edo Mexikoko ahuakatea erosi beharrean zure baratzeko intxaurrekin balioko balizu?
Bota beharrean berrerabil dezakezu?
Azken batean, NEKEITATZEN AL DUGU SALTZEN DIGUTEN GUZTIA?
2- ENERGIA BERRIZTAGARRI EZ-ELEKTRIKOEN ALDE EGITEA LEHENIK (Tecnología Apalak)
Hau da, elektrizitate bihurtu beharrik gabe zuzenean aprobetxa daitezkeen energia naturalak.
Zuzenean kontsumitzen dira, sortzen diren moduan (beroa, mugimendua), eta askoz ere eraginkorragoak dira, ez baitute elektrizitate bihurtzeko beharrik.
Adibidez:
- Beroa sortzeko orubea: eraikinen diseinua (leihoak eta teilatu-hegalak) eta isolamendua zuzenean egokituz eguzki-argia aprobetxatzeko eta Eguzki Ur Beroko (UBS) sistemak jarriz, ura zuzenean eguzki-metagailuen bidez berotzeko, elektrizitate-beharrik gabe.
- Geotermia, ahal den lekuan beroa sortzeko.
- Haizeak eta ibaiek fabriketarako duten energia mekanikoa: Gogoratzen al duzue gure inguruko lursail askotan zegoen xingola errota tipikoa? Putzuetako ura ponpatzeko erabiltzen ziren. Energia zuzena zen, ez elektrikoa. Eta ur-jauziek eta Arabako errota tradizionalek mugitzen zituzten irin-fabrika zaharretatik?
- Biomasa MODERATUA eta jasangarria.
3- ENERGIA-KOMUNITATEEN BENETAKO GARAPENA.
Benetako ezarpena erraztuz eta garapena eragozten duen burokrazia murriztuz.
4- BERRIZTAGARRIAK KONTSUMITZEKO LEKUAN BERTAN EZARTZEA ETA AHALIK ETA GEHIEN GARATZEA
SOLARIren Arabako proiektuen azken helburua energia berriztagarria REPSOLek Zierbenan (Super portua) dituen instalazioetara eramatea da, 100 km-tik gorako goi-tentsioko linea baten bidez.
Energia berriztagarri bat, halakotzat izendatu ahal izateko, ekoizten den lekuan kontsumitu beharko litzateke, energia hori kontsumora eramateagatik sortzen diren galerak ezabatu ahal izateko.
Beraz, logikoena litzateke REPSOLek energia berriztagarria erabili nahi badu hidrogeno "berdea" sortzeko, energia hori Repsolen instalazioen inguruan ekoiztu beharko litzatekeela, ez 100 km-ra.
Are gehiago, Bizkaiko Katastroaren datuen arabera, Bilboko Super Portuak (Zierbena+Santurtzi) 55 hektareako azalera du industria-pabiloien edo bulegoen teilatuetan. Fotovoltaikoaren ezarpenik EZ duen azalera, BEREHALA GARATU BEHARKO LITZATEKEENA 100 KM-TIK HONA EKARRI AURRETIK.
Ulertezina da 55 hektareako azalera antropizatua duen instalazio fotovoltaiko partekatua garatzeko asmorik ere ez izatea energia kontsumitzen den leku berean ekoizteko.
HAIEK ERE EZ BADITUZTE BEREN EGINBEHARRAK EGITEN, NOLA ESKA DIEZAIEKETE SAKRIFIZIOAK BESTEEI?
Duela 15 urte, Gasteizko Udalak, Madrilgo Unibertsitate Politeknikoarekin batera, lankidetza lan bat hasi zuen Gasteizko eguzki-energiaren potentziala identifikatzeko. Gerora, teknologia-esparruetan (errendimendu hobeak, instalazio fotovoltaikoen prezioaren murrizketa handia) eta erregulazio-arloan (autokontsumoaren aldeko legeria) egindako aldaketek egindako lana eguneratu zuten, Gasteizko Ingurumen Gaietarako Zentroarekin lankidetzan, Klima Aldaketaren aurkako eta Trantsizio energetiko iraunkorraren aldeko udal-estrategiei laguntzeko.
Helburu espezifiko gisa, 2017an eraikuntza-estalkietan eguzki-energia fotovoltaikoa erabiliz elektrizitatea sortzeko potentziala eguneratzeaz gain, oinarrizko beste adierazle batzuk ere eguneratu nahi dira, hala nola autosufizientzia, autokontsumo fotovoltaikoa, lotutako kostu eta onurak, eta emaitza horiek herritarrentzat irisgarriak izatea.
Azterketa-eremua 2017an Gasteiz hiria osatzen zuten 31 auzotan banatutako 3.915 hektareek osatzen dute. Abiapuntuko datu gisa, urte bereko datu kartografikoak, eguzki-baliabideari buruzko datuak, kontsumo elektrikoak eta katastroko datuak erabili ziren. Azterketak hiri osoaren eskala globalean zein auzo bakoitzaren xehetasun-eskalan egin dira.
- VITORIA-GASTEIZKO POTENTZIALARI BURUZKO AZTERLANAREN ONDORIOAK:
Aipatutako potentzia fotovoltaikoak urtean 1.140 GWh sortzeko aukera emango luke, 2017an hirian kontsumitutakoa baino 1,27 aldiz gehiago (894 GWh). Ondorioz, AUTOSUFIZIENTZIA garbiaren maila % 100ekoa izango litzateke, eta hiriko kontsumo elektrikoaren % 27ren pareko SOBERAKINAK egongo lirateke (espero daitekeen sorkuntza garbiaren % 22).
Beraz, frogatuta geratu da Vitoria-Gasteiz hiriaren eguzki-potentzial bikaina eta instalazio fotovoltaikoen bidez elektrizitatea sortzeko aprobetxamendu-aukerak, azterketan planteatutako helburuak erabat betez.
*** Egia bada, gure Diputatu Nagusiak dioen bezala, berriztagarriak instalatzea hain premiazkoa dela ("oso premiazkoa"), tiradera batean gorde delako azterlan bat Gasteiz autohornitu daitekeela eta banatzeko soberan dagoela dioena? Zergatik ez da azterlan hau garatu nahi?
6- INDUSTRIAREN INPLIKAZIOA AUTOKONTSUMOA ETA ENERGIA KOMUNITATEAK GARATZEKO
Administrazioek ezin digute saldu industria "salbatzeko" landa-munduari sakrifikatu behar zaiola, baina enpresei ez zaie gutxieneko inplikaziorik eskatzen.
Denok parte hartzen dugu ala gutxi batzuk sakrifikatzen zaizkigu?
Are gutxiago industria-instalazioetan autokontsumo berriztagarria ia ZERO denean.
Mercedes edo Michelin bezalako enpresa garrantzitsuek beren teilatuak plakaz hutsik dituztela ikusteak pentsarazten digu gure administrazioei ez diegula ezer axola eta ahulenei sakrifizioak eskatzeko prest daudela, benetan inplikatu
Etxebizitzak egungo legeetara egokitzera behartzen diren bezala, legea betetzeko inbertsioak egitera behartuz, legeria bat ezarri beharko litzateke enpresek beren instalazioetan beren potentzial berriztagarri guztia garatzera behartzeko, betetzeko epe jakin batekin.
Are gehiago, jakinda Arabako industrialde guztietan 874 hektareako potentziala dugula guztira (482 Vitoria-Gasteizko Udalean bakarrik), eta potentzial hori zenbateraino gara daitekeen aztertu dezakegu, industriak berak bere teilatuetan autoekoizten duen energia berriztagarria aprobetxa dezan.
Badakigu 874 hektarea guztiak ez liratekeela egokiak fotovoltaikoa instalatzeko, baina azalera horren 2/3, 1/2 edo 1/3 lortu ahal izango balira, nahikoa izango litzateke saiatzeko eta gure ingurunea hobeto babesteko.
Ziur gaude enpresa horiei beren teilatuak alokatzeko aukera eskainiko balitzaie, energia berriztagarria ekoizteko, nekazaritzako lurrak alokatzeko eskaintzen dituzten baldintza berberekin, ez litzatekeela arazorik egongo horiek aurrera eramateko.
Eta soilik Arabako industrialdeen potentzial fotovoltaikoaz ari gara.
Bizkaiko eta Gipuzkoako poligonoen potentziala ere aztertu beharko litzateke.
7- ERAKUNDE TXIKIEI KONTSULTA, LUR ANTROPIZATUEN BILAKETA ETA PARTE-HARTZE AKTIBOA ETA ERREALA
Aurreko 5 urratsak egin ondoren, eta LURRALDEAREN (ez soilik industriaren) BENETAKO BEHARRAK (ez espekulatiboak) ikusita, pentsatzen has gaitezke ea benetan beharrezkoa den berriztagarriagoak instalatzea eta nola eta non instalatzea.
MEGAfotovoltaikako proiektuak "¿Proyecto de Pais?" bat direla egia balitz, kontsulta egin beharko litzaiekeen lehen erakundeei erakunde txikiei egingo litzaieke, hasi kontzejuetatik eta jarraitu udal txikietatik.
Herrialde bat ezin da inoiz eraiki bere bizilagunak edo bere lurralderik ahulenak sakrifikatuz. Azkenean, horrek herri mailako faktura ekarriko luke.
Kontzejuak eta udal txikiak dira beren lurraldea eta beharrak ondoen ezagutzen dituztenak. LUR ANTROPIZATUAK bilatzea, non neurri handiko fotovoltaikoa jar daitekeen, non gainbeheran dauden hiri-lurrak (industria barne), errepideak, putzuak eta abar ere sar daitezkeen.
Eta edozein instalaziok erakunde txikietako lursailei eragiten badie, kontzejuen edo, halakorik ezean, udalen parte-hartzea eta oniritzia izan behar da, bertako bizilagunek erabakian demokratikoki parte har dezaten
Kontzeju edo udaletan Lur Antropizatu egokiak daudela baieztatzen bada, eragindako erakundeen parte-hartzeak aktiboa eta erreala izan behar du, proiektuei buruzko erabakietan zein balizko onuretan parte hartuz, eta betiere erakunde txikiek betoa edo kontrola izateko eskubidea izanik.
iruzkinik ez:
Argitaratu iruzkina